ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΑ ΔΑΠΕΔΑ - ΦΙΛΙΚΑ ΠΡΟΣ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΠΡΟΣ ΤΟΝ ΑΝΘΡΩΠΟ

Μια από τις σημαντικόντερες πτυχές της ιστορίας της εξέλιξης της αρχιτεκτονικής και της δόμησης, που εφάρμοσαν οι ανθρώπινες κοινωνίες, ήταν και το πέρασμα από το δάπεδο / γη των των πρωτόγονων κοινωνιών και νομαδικών λαών, στο δάπεδο που συμμετέχει στο κέλυφος του κτηρίου και που χαρακτηρίζει ή και χαρακτηρίζεται και από την αρχιτεκτονική του και από την προσωπικότητα των χρηστών του.

Τα πρώτα δάπεδα, δεν ήταν τίποτα άλλο παρά συμπυκνωμένη γη, με την προσθήκη ποζολανικών υλικών.

Αργότερα προστέθηκε το ξύλο και το χαλίκι ή κροκάλα (ποταμίσια η θαλασσινή) και όσο ο άνθρωπος (homo sapiens) ανέπτυσσε τον πολιτισμό του, τόσο κατακτούσε και νέες τεχνικές που του επέτρεψαν να εξορύξει και να επεξεργαστεί την πέτρα, το μάρμαρο αλλά και την ίδια τη γη, που έμαθε να την πλάθει, να την ψήνει κατάλληλα και να τη χρησιμοποιεί όχι μόνο για την παραγωγή χρηστικών αντικειμένων, αλλά και για δημιουργία δαπέδων τύπου Cotto. Δείγματα αυτής της εξέλιξης είναι το εξαίσιο δάπεδο του Παρθενώνα, αλλά και τα κεραμικά δάπεδα των ρωμαϊκών επαύλεων, τα ξύλινα δάπεδα των οικισμών της Βόρειας Ευρώπης, αλλά και τα βοτσαλωτά δάπεδα αρκετών περιοχών της Μεσογείου.

Η επιβάρυνση του φυσικού περιβάλλοντος από την παραγωγή των στοιχείων ενός δαπέδου, ήταν σχετικά μικρή, γιατί αφ' ενός μεν χρησιμοποιούνταν ντόπια υλικά ή υλικά που βρίσκονταν σ μικρή απόσταση από τον τόπο κατασκευής, αφ' ετέρου δε η επεξεργασία τους δεν ήταν ρυπογόνα ή καταστροφική προς το τοπίο και το περιβάλλον.

Δυστυχώς όμως, σίγουρα μετά τη βιομηχανική επανάσταση και ακόμη βεβαιότερα τις τελευταίες δεκαετίες, στα πλαίσια της λογικής της χωρίς όρια ανάπτυξης, αυτό που ήταν αυτονόητο στις ανθρώπινες κοινωνίες, έπαψε να είναι και ακόμη και τα ταπεινά δάπεδα, όλων των ειδών,  έπαψαν να παράγονται με φιλικό προς το περιβάλλον τρόπο και κατέστησαν, συστυχώς, σε πολλές περιπτώσεις και επικίνδυνα για την υγεία των τελικών χρηστών τους.

Ευτυχώς όμως και πάλι τις τελευταίες 1 - 2 δεκαετίες στην Ευρώπη και σχετικά πρόσφατα και στην Ελλάδα, μια συνεχώς αυξανόμενη αναζήτηση οικολογικών προϊόντων, οδήγησε στην επανεεμφάνιση ξεχασμένων υλικών ή στην υποστήριξη υπαρχόντων, που παλαιότερα δεν συγκέντρωναν την προτίμηση. Και έτσι ξανατέθηκε ο όρος "οικολογικό και φιλικό προς το περιβάλλον" και για τα "υποπόδια των δομημένων χώρων"!

ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΑ ΔΑΠΕΔΑ

Ποιά είναι αυτά;

Ας τα δούμε ένα προς ένα!

Α)  Τα ξύλινα δάπεδα

Τα χαρακτηριστικά τους είναι:

  1. Δεν τα έχουν επεξεργαστεί με χημικές ουσίες, τοξικά μυκητοκτόνα, λούστρα κλπ.

  2. Προέρχονται από δάση που δεν έχουν ξυλευτεί και που έχουν αποκατασταθεί μετά την ξύλευση. Κατά κανόνα, αυτά προέρχονται από τις Σκανδιναβικές Χώρες (Φινλανδία και  Σουηδία) ακολουθούν αυτόν τον κανόνα, καθ' ότι υπάρχει νόμος σε αυτές από τον 19ο ααιώνα που επιφέρει σοβαρότατες κυρώσεις σε όσους - (εκεί τα δάση είναι ιδιωτικά) - κόβουν  δέντρα και δεν τα  αντικαθιστούν άμεσα! Ενώ επίσης, κατά κανόνα, η ξυλεία που προέρχεται από τα τροπικά δάση, είναι ουσιαστικά το προϊόν ληστείας της φύσης που εφαρμόζουν συγκεκριμένες πολυεθνικές εταιρείες, οι οποίες ελάχιστα για να μην πω καθόλου δεν ενδιαφέρονται για την καταστροφή των εδαφών κ.λ.π.

Οι βασικοί τύποι δαπέδων / παρκετών  είναι:

  1. Το μασίφ ξύλινο δάπεδο

  2. Το συγκολλημένο δάπεδο (τύπου laminated)

  3. Το έτοιμο προβερνικωμένο δάπεδο πολλαπλών στρωμάτων

Τα δένδρα που χρησιμοποιούνται είναι κυρίως 3:

  1. Το πεύκο

  2. Η Δρυς

  3. Το φελλόδεντρο, που ιδίως στην Πορτογαλία, σχηματίζει τεράστια δάση και από το οποίο παράγεται ένα από τα πλέον εξαίσια οικολογικά υλικά ο φελλός, που δυστυχώς, μέχρι και σχετικά πρόσφατα πιστευόταν στην χώρα μας, ότι χρησιμοποιείται μόνο για πώματα φιαλών, ενώ ουσιαστικά είναι η βάση δημιουργίας υψηλής ποιότητας δαπέδων. 

  4. Υπάρχουν φυσικά και δάπεδα τύπου iroko, doumil, cameron, niagan κ.λ.π. αλλά πάντα πρέπει να εξετάζεται η χώρα προέλευσής τους.

Β)  Τα κεραμικά δάπεδα τύπου Cotto

Κατατάσσονται σε εσωτερικά ή εξωτερικά, τοίχου ή δαπέδου, εφυαλωμένα ή ανυάλωτα (χωρίς σμάλτο) και επίπεδα ή μη.

Το κεραμικό πλακίδιο, τύπου Cotto, είναι ένα διαχρονικό υλικό και αποτελεί συλλογική μνήμη της ανθρωπότητας, γιατί η εφαρμογή του άνθισε στην αρχαιότητα  αλλά και στο Βυζάντιο, στην Ισλαμική Αρχιτεκτονική αλλά και στην Ιταλική Αναγέννηση. Πρόκειται ουσιαστικά για "ψημένη γη", για "καραμίδι δαπέδου" (terra cotta) και απαντάται στην αγορά, έιτε σε φυσική μορφή, είτε εκσμαλτωμένο.

Γέννημα της μεσογειακής γης και καθαρά οικολογικό προϊόν, δυστυχώς συχνά συγχέεται με τα υπόλοιπα κεραμικά πλακίδια και ακόμη χρησιμοποιείται ελάχιστα στη χώρα μας, παρ' ότι υπάρχουν εξαιρετικής ποιότητας προϊόντα, που παράγονται, μάλιστα, στην Ελλάδα.

Γ)  Τα δάπεδα linoleum

Είναι τα πλέον διαδεδομένα συνθετικά οικολογικά υλικά. Οικολογικά γιατί αποτελλούνται από 100% φυσικές πρώτες ύλες. Σνθετικά γιατί αποτελούνται από ξυλάλευρα και  σκόνη φελλού, αναμεμειγμένοι με λινέλαιο (λάδι από λινάρι) και ρετσίνι, αλλά και με ορυκτά χρώματα, πάνω σε βάση από φυτικό νήμα.

Τα δάπεδα αυτά, διατίθενται σε ρόλο, σε διάφορα πάχη και δυστυχώς αρκετοί συνάδελφοι τα συγχέουν με τις πλαστικές τους απομιμήσεις, που δεν είναι τίποτα άλλο, παρά άθλια προϊόντα της εντατικής χημείας.

Προσοχή πρέπει, όμως να δοθεί στις κόλλες που χρησιμοποιούνται κατά την τοποθέτησή του, αλλά και στο υποτιθέμενο ακρυλικό του φινίρισμα, που προτείνουν διάφοροι κατασκευαστές, για ν' αυξήσουν τη μηχανική αντοχή του.

Το linoleum είναι ένα καλό υλικό, ξεκούραστο στο περπάτημα, εξ' αιτίας του φαινομένου της επαναφοράς που οφείλεται στην παρουσία του φελλού, αλλά και αρκετά μονωτικό, όμως δεν είναι ανθεκτικό στα αλκαλικά, γι' αυτό και αντενδείκνυται σε ορισμένες χρήσεις.

Κείμενο του συνεργάτη μας Κ. Σ. Τσίπηρα

ΑΡΧΙΚΗ ΣΕΛΙΔΑ

Ελληνικά περιεχόμενα